مجمع ملی خانواده در راستای طرح تحکیم خانواده (حامین)، اقدام به تولید و انتشار کتابهای مهارتافزایی زوجین با نام «زوجیار» کرده است. «مهارت مدیریت هیجانها و نقش آن در تحکیم روابط زوجین» به قلم دکتر سیده مرضیه شعاع هاشمی، نهمین جلد از دوازده جلد کتاب مجموعه حاضر است.
روابط انسانی، بهویژه رابطهی زناشویی، از پیچیدهترین و در عین حال عمیقترین تجربههای زندگی انسان به شمار میرود. رابطهای که در آن دو فرد با پیشینههای متفاوت، باورها، تجربهها و الگوهای هیجانی گوناگون در کنار یکدیگر قرار میگیرند و تلاش میکنند معنایی مشترک از زندگی بسازند. در این میان، آنچه بیش از هر عامل دیگری بر کیفیت این رابطه تأثیر میگذارد، نه صرفاً میزان عشق یا تعهد، بلکه نحوهی تجربه، درک و مدیریت هیجانهاست. بخش قابلتوجهی از آنچه در زندگی مشترک رخ میدهد – از لحظات نزدیک و صمیمی گرفته تا تعارضها، سوءتفاهمها و فاصلههای عاطفی – ریشه در هیجانها دارد.
با این حال، بسیاری از زوجها بدون آنکه آموزش یا آگاهی کافی دربارهی این بخش مهم از زندگی روانی خود داشته باشند، وارد رابطه میشوند. نتیجه آن است که در مواجهه با احساساتی مانند خشم، ترس، رنجش یا ناامیدی، بهجای پاسخهای آگاهانه، واکنشهایی نشان میدهند که اغلب ناخواسته به رابطه آسیب میزند. تجربههای عملی در کار با زوجها و همچنین یافتههای پژوهشی در حوزهی روانشناسی نشان میدهد که مشکلات زناشویی در بسیاری از موارد نه به دلیل نبود علاقه یا ناسازگاری اساسی، بلکه به دلیل ضعف در مدیریت هیجانها شکل میگیرند. زوجهایی که یکدیگر را دوست دارند، ممکن است به دلیل ناتوانی در بیان احساسات، درک نادرست از هیجانهای یکدیگر یا واکنشهای شتابزده، در چرخههایی از تعارض و دلخوری گرفتار شوند. این چرخهها اگر شناخته و مدیریت نشوند، بهتدریج صمیمیت را کاهش داده و رابطه را فرسوده میکنند.
این کتاب با این نگاه شکل گرفته است که هیجانها نه مانعی در مسیر رابطه، بلکه بخشی طبیعی و ضروری از آن هستند. آنچه اهمیت دارد، نحوهی مواجهه با این هیجانهاست. هدف این کتاب صرفاً انتقال دانش نظری نیست، بلکه ایجاد تغییری ملموس در نگرش و رفتار خواننده است. به همین دلیل، در کنار توضیح مفاهیم، به نمونههای قابل درک و تمرینهای عملی نیز توجه شده است تا خواننده بتواند آموختههای خود را در زندگی روزمره به کار گیرد. باور اساسی این کتاب آن است که کیفیت رابطهی زناشویی، امری ثابت و از پیش تعیینشده نیست، بلکه پدیدهای پویا و قابل رشد است. زوجین میتوانند با افزایش آگاهی هیجانی، تمرین مهارتهای ارتباطی و پذیرش مسئولیت در قبال احساسات خود، مسیر رابطه را تغییر دهند و به سطحی عمیقتر از صمیمیت و درک متقابل دست یابند.
این کتاب برای کسانی نوشته شده است که آگاهانهتر زندگی کنند؛ برای افرادی که میدانند داشتن یک رابطهی سالم، تنها به احساس خوب وابسته نیست، بلکه نیازمند مهارت، تمرین و رشد مداوم است. امید است این اثر بتواند زمینهای برای تأمل، تغییر و حرکت به سوی رابطهای بالغتر، امنتر و رضایتبخشتر فراهم آورد.